Οδηγίες συμπλήρωσης μηχανογραφικού
Η συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου για την εισαγωγή στις πανεπιστημιακές σχολές αποτελεί για τους υποψηφίους την πιο σημαντική και, σε πολλές περιπτώσεις, αγχωτική κατάσταση που έχουν περάσει μέχρι τότε. Η διαδικασία της συμπλήρωσης αποτελείται από 2 μέρη: α) το τεχνικό, το οποίο αναλύουμε σε άλλο κεφάλαιο του βιβλίου μας και β) το ουσιαστικό, τη σειρά προτίμησης δηλαδή που θα δηλώσουν οι υποψήφιοι τα τμήματα επιλογής τους. Στο κεφάλαιο αυτό θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε και να δώσουμε συγκεκριμένες οδηγίες για τη διαδικασία επιλογής σχολής και τη δήλωσή της στο μηχανογραφικό δελτίο. Θα περιγράψουμε πρώτα τα βήματα συμπλήρωσης του μηχανογραφικού και μετά θα αναφέρουμε γενικές οδηγίες και συμβουλές προς όλους τους υποψηφίους.
ΒΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ Για να είστε σε θέση να χειρίζεστε εύκολα τα τμήματα που θέλετε να δηλώσετε και τη σειρά με την οποία θέλετε να τα δηλώσετε, πρέπει να έχετε όλα τα τμήματα (ή, τουλάχιστον, τα τμήματα των επιστημονικών πεδίων που σας ενδιαφέρουν) σε ένα αρχείο ηλεκτρονικής μορφής. Αυτό μπορεί να είναι ένα αρχείο excel με όλα τα τμήματα ή η σελίδα του υπουργείου στο ηλεκτρονικό μηχανογραφικό. Για την καλύτερη κατανόηση των οδηγιών που ακολουθούν, ας υποθέσουμε ότι ο υποψήφιος έχει μπροστά του ένα excel αρχείο, όπως τους πίνακες που βλέπετε στην αρχή κάθε επιστημονικού πεδίου στο βιβλίο αυτό.
ΒΗΜΑ 1: Επιλογή τμημάτων που θα δηλωθούν Το 1ο βήμα της διαδικασίας είναι η επιλογή των τμημάτων που θα δηλώσει ο υποψήφιος στο μηχανογραφικό του. Σύμφωνα με μια σειρά κριτηρίων που έχει ο κάθε υποψήφιος, όπως π.χ. την πόλη που βρίσκεται το τμήμα, το βαθμό ενδιαφέροντός του για το πρόγραμμα σπουδών του τμήματος, τα επαγγελματικά δικαιώματα κτλ. (αναλύονται στην επόμενη παράγραφο) επιλέγει τα τμήματα που θέλει να δηλώσει και τα συγκεντρώνει σε ένα ξεχωριστό φύλλο (ή στην επόμενη σελίδα του ηλεκτρονικού μηχανογραφικού, όπου εμφανίζονται μόνο τα τμήματα στα οποία έχει σημειώσει αριθμό προτίμησης ο υποψήφιος). Στη φάση αυτή, ο υποψήφιος δεν πρέπει να ασχοληθεί καθόλου με τη σειρά προτίμησής του για το κάθε τμήμα. Πρέπει απλά να επιλέξει ποια τμήματα θα δηλώσει τελικά στο μηχανογραφικό του. Το σημαντικότερο στοιχείο σε αυτή τη φάση είναι να δηλώσει ο υποψήφιος όσα περισσότερα τμήματα μπορεί (ακόμη και όλα από τα 2 επιστημονικά πεδία που του δίνεται η δυνατότητα από το σύστημα), έστω και αν στο επόμενο βήμα αφαιρέσει κάποια.
ΒΗΜΑ 2: Σειρά προτίμησης Το 2ο βήμα της διαδικασίας είναι η ταξινόμηση των τμημάτων βάσει της σειράς προτίμησης του υποψηφίου. Αυτό είναι και το πιο σημαντικό μέρος της όλης διαδικασίας συμπλήρωσης του μηχανογραφικού δελτίου. Στο σημείο αυτό η σειρά προτίμησης του υποψηφίου πρέπει να καθορίζεται αυστηρά από το τμήμα και την πόλη που βρίσκεται αυτό και ΟΧΙ από τη βάση του τμήματος. Στην ουσία, ο υποψήφιος πρέπει να είναι σίγουρος ότι το τμήμα που έχει δηλώσει στην επάνω σειρά του αρέσει περισσότερο (λαμβάνοντας υπόψη όλα τα κριτήρια που είναι σημαντικά για αυτόν) από το τμήμα που έχει δηλώσει από κάτω. Με αυτόν τον τρόπο ταξινομεί όλα τα τμήματα που έχει επιλέξει στο Βήμα 1. Τονίζουμε για ακόμα μία φορά ότι στο βήμα αυτό ο υποψήφιος δεν πρέπει να επηρεάζεται καθόλου από τις βάσεις των τμημάτων. Θυμηθείτε ότι μπορείτε να δηλώσετε όλα τα τμήματα, που περιλαμβάνονται στα 2 επιστημονικά πεδία που έχετε επιλέξει.
ΒΗΜΑ 3: Ολοκλήρωση συμπλήρωσης Στο 3ο και τελευταίο βήμα η μοναδική προσαρμογή που πρέπει να κάνει ο υποψήφιος είναι στα τμήματα των οποίων η βάση βρίσκεται κοντά στα μόρια που έχει ο ίδιος συγκεντρώσει (ή που υπολογίζει ότι έχει συγκεντρώσει, αν συμπληρώσει το μηχανογραφικό του πριν ανακοινωθούν οι βαθμοί του). Όταν λέμε κοντά εννοούμε, στην ουσία, πάνω – κάτω 3.000 μόρια από τα μόρια του υποψηφίου. Στο βήμα αυτό εξετάζει με μεγαλύτερη προσοχή ότι η σειρά των τμημάτων που έχει δηλώσει σε αυτό το φάσμα των μορίων είναι όντως αυτή που επιθυμεί. Τονίζουμε εδώ ότι το μεγαλύτερο λάθος που μπορούν να κάνουν οι υποψήφιοι είναι η προσπάθειά τους να προβλέψουν τις βάσεις και με αυτή την υπόθεση να βάλουν τη σειρά των τμημάτων. Η εμπειρία μας έχει αποδείξει ότι σε τέτοια περίπτωση είναι σίγουρο ότι ο υποψήφιος θα καταλήξει σε λανθασμένη συμπλήρωση μηχανογραφικού.
Με την ολοκλήρωση του 3ου βήματος, ο υποψήφιος είναι έτοιμος να μπει στο σύστημα ηλεκτρονικής υποβολής του υπουργείου παιδείας και να οριστικοποιήσει τη διαδικασία.
ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ / ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ • Κριτήρια Επιλογής Τμημάτων
Τα βασικά κριτήρια για την επιλογή των τμημάτων που θα δηλώσει ο υποψήφιος στο μηχανογραφικό του είναι 3: 1ο) το πόσο ταιριάζει το πρόγραμμα σπουδών του τμήματος με τα επαγγελματικά ενδιαφέροντα του υποψηφίου (στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο ο υποψήφιος να γνωρίζει με ακρίβεια τα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα, αξιοποιώντας και τη βοήθεια του Τεστ Επαγγελματικών Ενδιαφερόντων HORIZON, αν χρειάζεται), 2ο) η πόλη που βρίσκεται το τμήμα. Πολλοί υποψήφιοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν μακριά από την πόλη κατοικίας τους, οπότε σε αυτήν την περίπτωση το κριτήριο της πόλης μπορεί να είναι και το πιο σημαντικό, και 3ο) οι επαγγελματικές διέξοδοι που προσφέρει το πτυχίο του συγκεκριμένου τμήματος στην αγορά εργασίας. Τα επαγγελματικά δικαιώματα καθώς και οι προοπτικές στην αγορά εργασίας που προσφέρει το κάθε τμήμα αναφέρονται αναλυτικά στο βιβλίο που έχετε στα χέρια σας.
• Βάσεις τμημάτων και μόρια υποψηφίου
Για να είναι ασφαλής ένας υποψήφιος στη δήλωση του μηχανογραφικού του ανεξάρτητα από την αυξομείωση των βάσεων, την οποία εξάλλου δεν μπορεί να προβλέψει, πρέπει να δηλώσει τμήματα τα οποία την προηγούμενη χρονιά είχαν βάσεις τουλάχιστον 3.000 μόρια περισσότερα ή λιγότερα από τα δικά του. Με τον τρόπο αυτό ο υποψήφιος δεν υπάρχει περίπτωση να μείνει εκτός κάποιου πανεπιστημιακού τμήματος ή ΤΕΙ (αν ανέβουν οι βάσεις) και, επίσης, δεν υπάρχει περίπτωση να χάσει την εισαγωγή του σε κάποιο τμήμα που επιθυμεί πραγματικά (αν πέσουν οι βάσεις), επειδή δεν το δήλωσε στο μηχανογραφικό του θεωρώντας ότι η βάση του δεν θα πέσει αρκετά. Με μια σύντομη ματιά στις βάσεις των τμημάτων τα τελευταία χρόνια είναι εμφανής η μεγάλη αυξομείωσή τους από χρονιά σε χρονιά.
• Ειδικές κατηγορίες
Οι υποψήφιοι που ανήκουν σε μία από τις τρεις ειδικές κατηγορίες (πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, κοινωνικά κριτήρια) θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στη συμπλήρωση του μηχανογραφικού τους γιατί, με την αλλαγή του νόμου το 2011 και την κατάργηση των μετεγγραφών, σε όποιο τμήμα και πόλη πετύχουν την εισαγωγή τους εκεί θα παραμείνουν. Άρα, το μηχανογραφικό τους δελτίο θα πρέπει να το συμπληρώσουν σαν να μην ανήκουν σε κάποια ιδιαίτερη κατηγορία και να περιμένουν όταν βγουν οι βάσεις να δουν αν κέρδισαν κάτι με την υπαγωγή τους στην εκάστοτε ειδική κατηγορία. Διευκρινίζουμε ότι το κέρδος που έχουν όσοι υπάγονται σε ειδική κατηγορία είναι ότι το σύστημα τους εξετάζει δύο φορές για κάθε σχολή, μία για τις θέσεις της γενικής σειράς και μία για τις επιπλέον θέσεις της ειδικής κατηγορίας. Για το λόγο αυτό, ειδικά αυτοί οι υποψήφιοι, δεν πρέπει να ασχολούνται καθόλου με την πρόβλεψη των βάσεων, αλλά να δηλώνουν όλες τις σχολές που τους ενδιαφέρουν, ανεξαρτήτως περυσινής βάσης, γιατί κανείς δεν ξέρει πόσοι π.χ. πολύτεκνοι θα ζητήσουν φέτος το συγκεκριμένο τμήμα και πόσο καλά έχουν γράψει αυτοί. Τέλος, θεωρείται απαραίτητο οι υποψήφιοι που ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες να ενημερώνονται επίσημα πριν την υποβολή του μηχανογραφικού τους για οποιαδήποτε εξέλιξη, αλλαγή ή τροποποίηση έχει επέλθει στο νόμο. Κάθε χρόνο παρατηρούνται σημαντικότατες αλλαγές στις ειδικές κατηγορίες.
• Ειδικά μαθήματα Ο βαθμός των ειδικών μαθημάτων (αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, ισπανικά, αρμονία, έλεγχος ακουστικών ικανοτήτων, ελεύθερο και γραμμικό σχέδιο, αθλήματα) είναι μόνο προσθετικός. Αυτό σημαίνει ότι αν ένας υποψήφιος γράψει πάνω από τη βάση (10) σε ένα ειδικό μάθημα ο βαθμός του προστίθεται στα γενικά μόριά του (μόνο για τα τμήματα που απαιτούν ειδικό μάθημα), ενώ αν γράψει κάτω από τη βάση απλώς δεν μπορεί να περάσει σε κάποιο τμήμα που απαιτεί ειδικό μάθημα, ενώ αυτό δεν επηρεάζει καθόλου τα γενικά μόριά του. Για το λόγο αυτό παροτρύνουμε τους υποψηφίους να δίνουν εξετάσεις στα ειδικά μαθήματα, ώστε να έχουν περισσότερες επιλογές στο μηχανογραφικό τους.
• Πώς βγαίνουν οι βάσεις, άνοδος και πτώση
Η διαδικασία για τον καθορισμό των βάσεων έχει ως εξής: όταν ολοκληρώνεται η κατάθεση των μηχανογραφικών δελτίων από όλους τους υποψηφίους, το σύστημα αρχίζει τη διαδικασία για την συμπλήρωση των κενών θέσεων των τμημάτων. Παίρνει, λοιπόν, το μηχανογραφικό κάθε υποψηφίου, ξεκινώντας από αυτόν με τα υψηλότερα μόρια και προχωρώντας προς τα κάτω, και ελέγχει αν υπάρχει κενή θέση στην 1η σχολή που έχει δηλώσει. Αν υπάρχει, ο υποψήφιος εισάγεται σε αυτή τη σχολή. Αν όχι, το σύστημα ψάχνει στη 2η σχολή που έχει δηλώσει στο μηχανογραφικό, στην 3η κ.ο.κ. Έτσι, σιγά – σιγά συμπληρώνονται οι κενές θέσεις των τμημάτων μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία (να φτάσει το σύστημα στον τελευταίο υποψήφιο σε μόρια ή να συμπληρωθούν όλες οι θέσεις των τμημάτων). Οι βάσεις λοιπόν των τμημάτων εξαρτώνται από 3 στοιχεία: 1) τις θέσεις εισακτέων που προσφέρει το τμήμα (ανακοινώνονται κάθε Μάιο από το Υπουργείο Παιδείας, ξεχωριστά για κάθε κατηγορία – γενική σειρά 90%, πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, κοινωνικών κριτηρίων, εσπερινών λυκείων, κατηγορίας 10% κτλ.), 2) την επίδοση των υποψηφίων στις πανελλαδικές (πόσα μόρια, δηλαδή, συγκεντρώνουν οι υποψήφιοι σε σχέση με τους υποψηφίους της προηγούμενης χρονιάς) και 3) τις προτιμήσεις των υποψηφίων για το συγκεκριμένο τμήμα (ένα τμήμα που το δηλώνουν οι υψηλόβαθμοι υποψήφιοι καλύπτει πιο γρήγορα τις θέσεις του από ένα τμήμα που δεν το προτιμούν οι υψηλόβαθμοι). Η βάση του τμήματος αποτελείται από τα μόρια του τελευταίου εισακτέου. Η διαφορά που έχουν οι υποψήφιοι που ανήκουν σε ειδική κατηγορία σε σχέση με τους υπολοίπους, είναι ότι τη στιγμή που το σύστημα φτάνει στα μόρια τους και εξετάζει το μηχανογραφικό τους, για κάθε σχολή που έχουν δηλώσει ελέγχει πρώτα αν υπάρχει κενή θέση στις θέσεις της γενικής σειράς 90% και μετά στις θέσεις της εκάστοτε ειδικής κατηγορίας.
• Σειρά δήλωσης σε σχέση με άλλον υποψήφιο Η σειρά δήλωσης των τμημάτων στο μηχανογραφικό δελτίο του υποψηφίου είναι το πιο σημαντικό σημείο σε όλη τη διαδικασία. Όπως αναφέραμε και στην προηγούμενη παράγραφο, όταν το σύστημα, κατά τη διαδικασία συμπλήρωσης των θέσεων στα τμήματα, φτάσει στα μόρια του συγκεκριμένου υποψηφίου, αρχίζει να «σαρώνει» τα τμήματα που έχει δηλώσει ο υποψήφιος από πάνω προς τα κάτω (από το 1 δηλαδή) μέχρι να βρει την πρώτη κενή θέση. Εκεί θα εισαχθεί ο υποψήφιος. Ένα σύνηθες λάθος που κάνουν οι υποψήφιοι είναι να πιστεύουν ότι αν ο υποψήφιος Α δηλώσει ένα τμήμα 1ο και ο υποψήφιος Β δηλώσει το ίδιο τμήμα 5ο, τότε ο υποψήφιος Α έχει περισσότερες πιθανότητες να μπει στο τμήμα αυτό. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αυτό που έχει σημασία στην περίπτωση αυτή είναι τα μόρια που έχουν οι δύο υποψήφιοι. Αν ο υποψήφιος Α έχει περισσότερα μόρια από τον υποψήφιο Β, τότε το σύστημα θα εξετάσει πρώτο το μηχανογραφικό του, άρα έχει περισσότερες πιθανότητες να μπει στο τμήμα. Αν ο υποψήφιος Β έχει περισσότερα μόρια, τότε αυτός έχει περισσότερες πιθανότητες να μπει στο τμήμα (ακόμη και αν το έχει δηλώσει πιο χαμηλά από τον άλλο), εκτός και αν υπάρχει κενή θέση σε κάποιο από τα άλλα 4 τμήματα που έχει δηλώσει πιο ψηλά στο δικό του μηχανογραφικό.
• Πολύ καλή γνώση τμημάτων Δύο από τα βασικότερα κριτήρια επιλογής ενός τμήματος και προτίμησής του έναντι κάποιου άλλου είναι το πρόγραμμα σπουδών του και οι διέξοδοι που προσφέρει στην αγορά εργασίας. Στην Orientum δίνουμε πολύ μεγάλη προσοχή στην ενημέρωση των υποψηφίων για αυτά τα χαρακτηριστικά κάθε τμήματος, μέσα από το ΠΑΜΕ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ αλλά και από εκδηλώσεις και σεμινάρια που πραγματοποιούμε σε όλη την Ελλάδα, καθώς πιστεύουμε ότι δεν είναι δυνατόν κάποιος υποψήφιος να δηλώσει στο μηχανογραφικό του κάποιο τμήμα χωρίς να γνωρίζει τι θα διδαχθεί σε αυτό στα 4 ή 5 χρόνια των σπουδών του ή ποιες δυνατότητες θα του προσφέρει στην αγορά εργασίας το πτυχίο που θα αποκτήσει. Λέμε χαρακτηριστικά ότι τα τμήματα δεν είναι «Kinder έκπληξη», το σοκολατάκι που δεν ξέρεις τι παιχνιδάκι έχει μέσα, παρά μόνο όταν το ανοίξεις! Η χρηματική επένδυση που κάνουν οι γονείς, αλλά και η επένδυση χρόνου που κάνουν οι υποψήφιοι είναι πάρα πολύ σημαντικές για να τις καθορίσει η τύχη ή η προσωπική γνώμη κάποιου μη ειδικού που απλά είχε ένα συγγενή που κάποτε σπούδαζε στο τάδε τμήμα και είχε ακούσει ότι ήταν καλό.
• Τα μόρια του υποψηφίου σε σχέση με τις βάσεις των τμημάτων Επικρατεί γενικά μια αντίληψη ότι στόχος του μηχανογραφικού είναι να εισαχθούν οι υποψήφιοι στο υψηλότερο τμήμα που πιάνουν με τα μόρια που διαθέτουν. Αυτή η αντίληψη οδηγεί τις περισσότερες φορές τους υποψηφίους στην κατάταξη των τμημάτων βάσει των περυσινών τους βάσεων, από το υψηλότερο τμήμα προς το χαμηλότερο και, επομένως, σε λανθασμένη συμπλήρωση μηχανογραφικού δελτίου. Όσο περισσότερα μόρια έχει ένας υποψήφιος τόσες περισσότερες επιλογές τμημάτων έχει στο μηχανογραφικό του. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι πρέπει να προχωρήσει στην ιεράρχηση των τμημάτων με κριτήριο να αξιοποιήσει όλα τα μόρια που έχει συγκεντρώσει, προκειμένου να μην «πάνε χαμένα», όπως χαρακτηριστικά έχουμε ακούσει πολλές φορές να λέγεται. Τα μόρια δεν είναι λεφτά! Αν ένας υποψήφιος έχει συγκεντρώσει 19.000 μόρια και εισαχθεί σε τμήμα με 17.000 μόρια, επειδή αυτό πραγματικά του αρέσει, τότε έχει κάνει σωστή επιλογή. Αν αυτός ο υποψήφιος διαλέξει ένα τμήμα με 19.000 μόρια μόνο και μόνο επειδή «μπορεί να το πιάσει» και δεν του αρέσει πραγματικά, τότε έχει κάνει λάθος επιλογή, την οποία θα χρειαστεί να αλλάξει ή να διορθώσει με διάφορους τρόπους τα επόμενα χρόνια, έχοντας χάσει όμως πολύτιμο χρόνο.
• Πανεπιστήμιο Κύπρου Κλείνοντας αυτό το κεφάλαιο, θέλουμε να υπενθυμίσουμε στους υποψηφίους ότι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν ξεχωριστό μηχανογραφικό για την εισαγωγή τους στα τμήματα των Πανεπιστημίων της Κύπρου, όπως περιγράφουμε και στο ειδικό κεφάλαιο για το Πανεπιστήμιο Κύπρου.
/
